خبرگزاری میراث فرهنگی- گروه میراث فرهنگی، نبود مراقبت کافی و عدم حفاظت به موقع از غار کرفتو در استان کردستان، این غار باستانی که بیش از 10 هزار سال قبل محل زندگی انسان بوده را تبدیل به تخته سیاهی برای نوشتن یادگاری کرده است. درحال حاضر اطاقهای دستکند این غار باستانی مملو از یادگاریهایی است که با رنگ نوشته شده است.
به گزارش CHN، غار باستانی کرفتو به عنوان یكی از آثار شاخص و حایز اهمیت استان كردستان؛ تحت شماره 330 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و در طول سال مورد بازدید علاقمندان داخلی و خارجی قرار میگیرد. این غار از انواع غارهای آهكی و طبیعی بوده و به احتمال زیاد در دوران سوم زمین شناسی شكل گرفته است. در گذشته بر اثر سكونت اقوام گوناگون تغییرات و دگرگونیها و دخل و تصرفاتی در غار ایجاد شده و فضایی به صورت اطاقهای تودرتو راهرو و دالان عبوری و... به وجود آمده و از این جهت در میان غارهای دست كهن از شهرت خاصی برخوردار است.
به گفته کارشناسان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کردستان؛ غار کرفتو امروز تبدیل به تخته سیاهی برای نوشتن یادگاری بدل شده است و جای جای آن را با رنگ نوشتهاند.
یادگاریها بیشتر توسط گردشگران ایرانی نوشته شده است و برای نوشتن آنها از رنگ و یا کندن سنگ استفاده شده است. این یادگاریها نه تنها چهره اطاقهای دستکند را زشت کرده باعث تخریب این اثر ملی نیز شده است.
استفاده از رنگهای سبز، زرد، سفید، مشکی، قرمز و نوشتههای به زبان فارسی و انگلیسی که عموما اسامی یادگاری نویسها است بدنه دیوار اطاقهای این غار باستانی را شکل میدهد.
غار کرفتو يکي از غارهاي شگفتانگيز ايران است. ارتفاع دهانه ورودی غار(دهانه ورودي فعلي) از سر تپه در حدود20 الي 25 متر بوده كه در گذشته راهی نسبتا سخت و دشوار در كمر كوه و صخره بيرونی هدايت بازديدكنندگان به داخل غار را به عهده داشت؛ به صورتی كه با قرار دادن تعدادی سنگچين و استفاده از پلكانهای چوبی علاقمندان میتوانستند با دشواری به داخل راه يابند.
در قسمت جلوی غار چهار طبقه معماری صخره ای و دست كن ايجاد شده كه در هر طبقه علاوه بر ايجاد اطاقهای تو در تو با پنجرهها و نورگيرهايی به فضای بيرونی و درگاهیهای مربوطه، دالانها وراهروهای عبوری به منظور ارتباط به طبقات پلهايی تراشيده شده درسنگ و... حتی اقدام به ايجاد جای مناسب كلون و چفت و بست پنجرهها و درگاهیها کردهاند. تا بيش از پيش امنيت هر قسمت را تامين نمايند و اين موضوع نشان از نوعی معماری پيشرفته و بكارگيری خاص ان دارد.
البته به دليل ريزشهايی كه در اثر گذشت زمان در صخرههای بيرونی وپيرامون دهانه ورودی در مجموعه معماری صخرهای غار ايجاد شده، تعداد اطاقها و راهروهای موجود در كليه طبقات در حال حاضر مشخص نيستند و بنظر میرسد مجموعه معماری صخرهای و دست ساز غار بسيار گستردهتر از وضعيت كنونی آن باشد و آثار اين تخريبها هنوز هم كاملا مشخص و واضح است.
بررسی ديواره برخی از اطاقهای طبقات غار و راهروهای عبوری آنها نقوش از جانوران و گياهان وجود دارد. زيباترين بخش معماری غار طبقه سوم آن است كه علاوه بر دقت تراشيدن و كندن اطاقها فرم خاص سقفها به صورت كمانی و ايجاد درگاهیها و پلهای آستانه آن در پنجرهها و نور گيرهای از نظر تزيينات بكاررفته و... از اهميت خاصي برخوردار است و از نظر تزيينات موجود در پنجرهها قابل مقايسه با آثار موجود در معماری نوشيجان تپه همدان از دوران مادهاست.
روی سر در و ورودی يكي از اطاقهای طبقه سوم كتيبهاي يونانی وجود دارد كه تا حد زيادی صدمه ديده است. در اين كتيبه از الهه هراكس ياد شده و به همين دليل بسياری اين غار را معبد الهه يونانی نامگذاری كردهاند در اين كتيبه امده است «اين خانه هراكس است هر كس در آن وارد شود در امان است.» وجود اين كتيبه سبب شده تا برخي را بر اين عقيده باشد كه احتمالا اين غار مدتی به صورت موقت مورد سكونت و استقرار سلوكيان (جانشينان پس از اسكندر مقدونی) قرار گرفته كه پس از فتوحات مهرداد دوم اشكانی به سمت غرب ايران حركت کرده اند.
ستون فقرات اصلی غار قريب به 750 متر طول دارد كه در اين مسير پر پيچ و خم دهانهها و دالانهاي گوناگونی منشعب میشود و به همين جهت تا كنون كسی قادر به شناسايی تمامی اين مسيرها و تهيه نقشه كامل از آن نبوده است. مسير طبيعي غار در طول خود دارای تفاوتهای بسياری است. به طوری كه در برخی بخشها علاوه بر وسعت خاص دالانها و تالارهای طبیعی و ارتفاع زیاد سقف آنها قسمتهایی وجود دارد كه باید به حالت سینه خیز و به دشواری از آنها عبور کرد. همین وضعیت خاص باعث شده تا افسانهها و داستانهای بسیاری در میان اهالی منطقه وجود داشته باشد و بسیاری از طلسم غار و نحوه ایجاد آن سخن به میان آورند حتی این امر در نوشتههای مولفین محلی استان تاثیر گذارده و به ذكر چنین مطالبی پرداخته اند.