پس از تلاشهای فراوان انجمن كوهنوردان سمنان برای نجات و ثبت ملی غار زیبای دربند مهدی شهر، هم اكنون شهرداری این منطقه این اثر زیبای طبیعی را به پارك تفریحی تبدیل كرده و با انجام امور كارشناسی نشده غار رو به تخریب گذاشته است. نصب غیراصولی 31 پروژكتور در یك مسیر 150 متری و ورود بیش از حد گردشگر این غار چند میلیون ساله را نابود كرده است.
خبرگزاری میراث فرهنگی- گردشگری: غار دربند مهدی شهر سمنان به دلیل ورود بیش از حد گردشگر و انجام عملیات فنی كارشناسی نشده به شدت درحال تخریب است.
كارشناسان و غارنوردان معتقدند بازدید بیش از حد گروههای گردشگری، شکستن چکیدهها، خشک شدن محیط غار، تخریب غار بر اثر نصب غیراصولی پروژکتورها، نصب پروژکتورهای مضر با نورهای شدید و هزاران مشكل دیگر این غار چند میلیون ساله را به ورطه نابودی كشیده است.
مازیار اتوكش، رییس انجمن كوهنوردان سمنان با اعلام این خبر افزود: «از حدود 2 سال پیش طرحهایی برای احیا، بهسازی و پاكسازی غار ارایه كردیم تا بتوانیم این جاذبه طبیعی را دوباره زنده كنیم. زیرا به دلیل معدن كاری و انفجارهای متعدد در منطقه مهدی شهر، بخشهایی از غار فروریخته و راه آن بسته شده بود. همچنین به دلیل اینكه افرادی كه وارد این غار میشدند به جای چراغ همراه خود مشعلی به همراه داشتند، سطح این غار را دوده فراگرفته بود و وضعیت غار بسیار نامطلوب بود.»
وی در ادامه افزود: «پس از ارایه این طرح به استانداری، در اولین دوره سفرهای استانی رییس جمهور به استان سمنان در سال 86 بودجهای به مبلغ 10 میلیون تومان برای اجرای این طرح تصویب شد. اما این پول به جای واریز به حساب انجمن كوهنوردان كه طراح و مجری این پروژه بودند به حساب تربیت بدنی استان سمنان ریخته شد و پس از پیگیریهای فراوان متوجه شدیم این پول گم شده و معلوم نیست صرف چه هزینه هایی شده است.»
اتوكش با اشاره به تلاشهای فراوان برای ساماندهی و ثبت ملی این غار در آثار ملی طبیعی ایران، ناهماهنگی و عدم مشاركت سازمان میراث فرهنگی در این امر را دلیل اصلی ثبت نشدن این غار زیبا خواند.
وی در ادامه پروژه ساماندهی این غار گفت: «پس از تلاشها وپیگیریهای بسیار، 2 ماه پیش قرار شد پروژكتورهایی برای روشنایی مسیر در غار نصب شوند و با كمك كارشناسان نورپردازی تعداد و مكان قرارگیری آنها نیز مشخص شد. اما متاسفانه شهرداری در ماه گذشته بدون هماهنگی با انجمن كوهنوردان و كارشناسان فن، 31 پروژكتور را در نقاط بسیار حساس به خصوص برروی قندیلهای آهكی و به طور غیر اصولی نصب كرد.»
رییس انجمن كوهنوردان سمنان با اشاره به سیم كشی غیر اصولی و نصب غیراستاندارد پروكتورها و بلندگوها در درون غار تاكید كرد: «در ابتدای ورود به غار با تعدادی بلندگو و جعبه تقسیم در درب ورودی و تخریب مسیر سنگ نوردیمان روبرو شدیم. بعد هم سراسر غار مملو از پروژکتورهایی شده بود که علاوه بر رنگ ناهمگون خود با غار، در سراسر غار روی زمین و قندیلهای آهكی نصب شده بودند.»
وی تاكید كرد به دلیل انجام این عمل غیراصولی و نا كارآمد دمای محیط مرطوب و خنك غار بیش ازحد گرم شده و این گرما موجب تبخیر آب و كاهش رطوبت غار شده است. علاوه بر این استحكام بسیاری از قندیلها به دلیل تبخیر آب بسیار كم شده و حتی حوضچه 2 متری آبی كه در وسط این غار قرار داشت هم اكنون كمتر از نیم متر آب دارد.
از دیگر دلایلی كه تخریب این غار را تسریع كرده وجود معادن فراوان در اطراف آن است كه در این چند سال در پی ساماندهی منطقه تنها یك معدن تعطیل شده و بقیه معادن در حال كار هستند و این موضوع خود عامل فرسایش و ریزش غار است.
اتوكش در ادامه با انتقاد شدید از شهرداری مهدی شهر این نهاد را مسبب اصلی تخریب غار دربند خواند و تصریح كرد: «در سالهای گذشته شهرداری مهدی شهر به این غار به عنوان یك جاذبه گردشگری و درآمد زا نگریسته و برای تحقق این امر سوییتهای اقامتی، پارك و فضای سبز و یك مجتمع گردشگری بزرگ ایجاد كرده و در حال ساخت یك هتل در كنار این غار است.»
وی افزود: «علاوه بر این،شهرداری قصد دارد در منطقه كوهستانی و سنگی كه منظره خاصی ندارد اقدام به نصب تله سیژ و تله كابین كرده كه طرحی غیرمنطقی و غیرقابل توجیه است. زیرا هیچ توجیه گردشگری برای احداث این وسایل در منطقه وجود ندارد و خود آنها عوامل تخریب و آلودگی منطقه هستند.»
براساس شواهد و عكسهای موجود نور سفید و سبز رنگ پروژكتورهای داخل غار به شدت موجب آلودگی تصویری محیط غار شده و نصب اشتباه و غیراصولی آنها نیز موجب میشود گردشگران در مسیر برگشت به دلیل شدت نور، زیر پای خود را ندیده و دچار پیچ خوردگی و یا شكستگی پا شوند.
اتوكش در ادامه گزارش خود از وضعیت نا مناسب و وخیم غار دربند افزود: «متاسفانه پس از اینكه شهرداری این غار را به یك مكان تفریحی تبدیل كرده نه بر آن نظارتی دارد و نه به آن رسیدگی میكند؛ حتی تابلوی راهنمای جلوی در ورودی غار اشتباه است و یك راهنما هم در منطقه برای راهنمایی گردشگران وجود ندارد.»
وی با عجیب خواندن ساعت كار این غار (5:30 صبح تا 8 شب)، بازدید رایگان از آن عامل دیگری برای ورود بی رویه افراد به غار خواند و گفت:« این غار درحال حاضر فشار زیادی را تحمل میكند و شاید تا پایان امسال از لحاظ طبیعی زنده نماند. زیرا ورود بیش از حد گردشگر به آن باعث از بین رفتن قندیلهای بسیار و خشك شدن آب آن شده و حركت افراد و سر و صدای آنها نیز عامل اصلی فرسایش این غار چند میلیون ساله است.»
گفته میشود اعتبار سرگردان پروژه ساماندهی غار دربند مهدی شهر، پس ازاعلام بی اطلاعی سازمان تربیت بدنی سمنان به شهرداری مهدی شهر واگذار شده است.
غار دربند در 2 كیلومتری مهدی شهر و در 18 كیلومتری شمال شهر سمنان قرار دارد.
اشكان بروج